Branko Žeželj, izumitelj koji je svojim dostignućima izdigao srpsko građevinarstvo do svetskih razmera
FOTO: Wikipedia
Pedestih godina dvadesetog veka obnavlja se ratom razrušena zemlja. Gradi se niz velikih privrednih objekata koji ispunjavaju najviše svetske standarde, kako u kreativnom i konstruktivnom pogledu, tako i u pogledu realizacije. Sve to uvodi zemlju u red srednje razvijenih evropskih zemalja i ovo je vreme zlatnog doba srpskog građevinarstva.
Toliko izuzetan razvoj građevinarstva ne bi bio moguć bez kvalitetnih kadrova. Sinonim za inovativnost i izvrsnost u građevini jeste ime Branka Žeželja, građevinskog inženjera, konstruktora, inovatora, akademika i dobitnika najviših domaćih i međunarodnih priznanja.
Graditelj je bio prepoznatljiv najviše po mostovima. Žeželjev most srušen je tokom NATO bombardovanja 1999. godine, nakon čak pet neuspelih pokušaja! A njegovi lučni mostovi bez skela proglašeni su za izuzetne inovacije u izgradnji mostova na Kongresu Svetskog udruženja za prednaprezanje u Rimu 1960. godine. Tri godine ranije, na kongresima u San Francisku i Berlinu, Branko Žeželj odlikovan je međunarodnim priznanjima za model jedinstvene rebraste kupole Hale 1 Beogradskog sajma.
Iako je Branko Žeželj poznat po mostovima, o njegovom izuzetnom nasleđu se ne može govoriti bez priznanja njegovog, za Beograđane svakako krunskog dostignuća – Hale 1 Beogradskog sajma. Ova monumentalna građevina, čudo je moderne arhitekture, predstavlja svedočanstvo Žeželjove vizije i nepokolebljive posvećenosti i građevinskog umeća. Napravljena je tehnologijom prednapregnutog betona, čiji je Žeželj začetnik. Ova inovacija je napravila revoluciju u građevinarstvu, a Brankovi patenti se danas koriste na svim kontinentima. A do toga doći, nije bilo ni izbliza lako kako možda deluje mnogo decenija kasnije. Tadašnji inženjeri, kao i u svim drugim vremenima, držali su se proverene prakse i nisu bili skloni da podrže inovacije. Žeželj je znao da sa njima neće postići mnogo i zbog toga je, kao direktor Saveznog instituta za građevinarstvo, oko sebe okupio mlade saradnike koji još nisu bili, kako je i sâm govorio ,,inficirani praksom”. Prvi objekat od prednapregnutog betona koji je igrađen u Jugoslaviji bila je upravo zgrada instituta IMS na čijem je čelu kasnije bio upravo Branko Žeželj.
Dostignuća u oblasti prednapregnutog betona, inovatora Branka Žeželja pripovedaju priče o pomeranju granica, a iznimno je bitno prepoznavanje ključne uloge koju Beogradski sajam ima u očuvanju kulturnog bogatstva Srbije i njenog globalnog arhitektonskog značaja. To je oličenje nacionalnog ponosa i odgovornost je budućih generacija da takođe budu svesne njene arhitektonske i kulturne važnosti.
Impozantni projekti Branka Žeželja podigli su srpsku građevinsku industriju do novih visina i učvrstila nasleđe ovog inženjera kao pionirske ličnosti u svetu arhitekture i građevinarstva; stoga je imperativ da se prepozna benefit očuvanja Beogradskog sajma kao simbola naše države, ali i da se na taj način oda počast vizionarskom pronalazaču čiji uticaj prevazilazi granice i inspiriše generacije koje dolaze.
Branko Žeželj je za sobom ostavio čak 42 izuma koje je zaštitio sa 43 patenta i to tokom 45 godina aktivnog rada u građevinarstvu. Njegovih 17 patenata priznato je na svetskom nivou. Iako je karijeru počeo da gradi u najnepovoljnijem periodu, odmah po završetku Drugog svetskog rata, ceo svet se slaže u tvrdnji da je Žeželj bio veliki inovator cenjen van granica tadašnje Jugoslavije.
Pošaljite komentar