Džozef Sultan za „Kompas“: Prevođenjem Nušića i Sremca gradim most ka arapskim čitaocima

Džozef Sultan (Jospeh Sultan), pisac, novinar i prevodilac sa sedištem u Španiji, značajan deo svog rada posvećuje predstavljanju srpske književnosti čitaocima arapskog govornog područja. Među autorima kojima je pružio posebnu pažnju nalaze se Branislav Nušić, Stevan Sremac, Milovan Glišić i Vuk Karadžić, pisci koji su oblikovali temelje srpske književnosti i kulturnog identiteta.

Na pitanje kako je počela ta veza sa Srbijom, objašnjava da ga je najpre privukla književnost, a zatim sve ono što se kroz nju otkriva o jednom narodu.

Njegovo interesovanje za Srbiju nije zasnovano na prolaznoj fascinaciji ili akademskoj radoznalosti. Ono je nastajalo postepeno, kroz upoznavanje jezika, pisaca, narodnih priča i kulturnih obrazaca koji oblikuju identitet jednog naroda. Ono što ga je posebno privuklo jeste slojevitost srpske književnosti i njena sposobnost da istovremeno govori o istoriji, porodici, humoru, stradanju i dostojanstvu.

Dok govori o srpskim autorima, Sultan se ne zadržava samo na književnim kvalitetima njihovih dela. Njega podjednako zanimaju vrednosti koje se kroz ta dela prenose. U pričama i romanima prepoznaje snažnu vezu sa tradicijom, osećaj pripadnosti zajednici i upornu potrebu da se sačuva identitet uprkos istorijskim izazovima.

Takve teme, smatra naš sagovornik, nisu važne samo za srpske čitaoce. One imaju univerzalnu vrednost i mogu biti bliske ljudima bez obzira na to iz kog dela sveta dolaze. Upravo zbog toga značajan deo svog rada posvetio je približavanju srpske književnosti čitaocima arapskog govornog područja.

Prevođenje za njega nije tehnički posao niti puko prenošenje značenja sa jednog jezika na drugi. U pitanju je proces u kojem se, objašnjava Džozef za ,,Kompas”, prenosi mnogo više od samih reči. Kroz književni prevod putuju i istorija, mentalitet, običaji, humor i način na koji jedan narod razume svet oko sebe. Zato svaki novi tekst vidi kao priliku da predstavi Srbiju publici koja do sada nije imala mnogo prilika da se susretne sa njenom književnom tradicijom.

Posebno mesto u njegovom interesovanju zauzimaju srpski klasici, narodna književnost i usmena tradicija. U njima prepoznaje elemente koji povezuju različite kulture mnogo snažnije nego što bi se na prvi pogled moglo pretpostaviti. Vrednosti poput gostoprimstva, poštovanja porodice, negovanja sećanja na pretke i čuvanja kulturnog nasleđa prisutne su i u srpskom i u arapskom svetu, ističe Sultan za naš magazin..

Zbog toga na Srbiju ne gleda kao na udaljenu evropsku zemlju čija je književnost zanimljiva samo regionalnoj publici. Naprotiv, smatra da dela srpskih autora imaju potencijal da pronađu svoje mesto među čitaocima širom sveta, upravo zato što se bave temama koje prevazilaze nacionalne granice.

To dodatno potvrđuje činjenica da su sva njegova izdanja objavljena na velikim međunarodnim platformama kao što su Amazon Kindle, Goodreads, OpenLibrary, StoryGraph, Kotobee i Noor Book, čime su srpski klasici postali dostupni čitaocima širom sveta.

Rad Džozefa Sultana predstavlja svojevrsni kulturni most između dva sveta koji se retko susreću kroz književnost. Dok se u Srbiji neretko podrazumeva značaj autora kao što su Nušić, Sremac ili Vuk Karadžić, u arapskom svetu oni počinju da pronalaze svoje čitaoce. Zahvaljujući prevodima i projektima koje Sultan razvija, ta vrata se postepeno otvaraju.

Možda je upravo to najzanimljiviji deo njegove priče. Nije reč samo o prevođenju knjiga, već o pokušaju da se jedna književna tradicija predstavi novoj publici. A kada srpski humor, folklor i književni klasici pronađu put do čitalaca udaljenih hiljadama kilometara, postaje jasno da dobra književnost zaista ne poznaje granice.

Please follow and like us: